| . |
Gitaar
versterkers. (een
verhaal apart)
Ze zijn er in bijna ontelbare soorten, maten, gewichten en merken. Toch zijn er een paar zaken waar je als gitarist op kunt letten, bij het aanschaffen van zo'n apparaat. Dat kan u namelijk behoeden voor de “miskoop van de maand”. Zeg nu eerlijk, het is u ook overkomen dat u iets kocht waarvan bleek dat het eigenlijk niet bepaald de verwachtingen heeft waargemaakt. Dat is dus ook met de gitaar versterker niet anders. Goed, dan nu even mijn invalshoek omtrent gitaar versterkers. > Het budget wat u kunt en wilt uitgeven, vooraf vaststellen! > Vermogen in watts, hoe hard moet het allemaal: 30, 50, 100 of nog meer watts. > Heeft u een merk of model in uw hoofd zitten, vraag u zelf dan: wat weet u er echt zelf van. > Of is uw “kennis” uitsluitend op de look en feel en dus minder op de interne kwaliteit en de kwaliteit van geluid. > Kunt u uw eigen sound creëren met de door u beoogde versterker? > Gebruikt uw favoriete top band / gitarist een bepaald merk / type versterker, bedenk dan dat die versterker altijd customized exemplaren zijn. Dus die kunt u nooit kopen in de winkel. Veelal zijn er fabriek technici aan te pas gekomen om voor de grotere bands / artiesten, versterkers te optimaliseren voor specifiek gebruik. Alle grote jongens doen dat! Marshall, Fender, Ampeg, Peavy, Koch, Eden, Gibson, enz. enz. Vaak is het enige wat niet is aangepast de buitenkant van de kast. En dat is precies wat u ziet, namelijk de buitenkant met het logo merk en wellicht type, maar u weet niet wat ze aan de binnenzijde allemaal hebben aangepast om het zo te laten klinken zoals het klinkt. En u maar denken dat u (als u dat merk en type koopt) het zelfde geluidsbeeld kunt bereiken. Niet dus!!!! . > Internet is een geweldig medium, dus gebruik dat ook om eens naar review sites te gaan waarin men hun ervaringen opschrijft. Het is best grappig om te lezen en kan een leuke indicatie geven over wat anderen er van vinden. > Laat u niet verleiden door de commercie, dus ook de aardige winkelier versterker probeert te verkopen, moet u wantrouwen. > Denk er aan dat het “geluid” in de winkel, vrijwel altijd anders is dan bij u thuis of in de oefenruimtes dus het “snelle” beslissen in de winkel omdat de versterker daar leuk klink, is geen goede referentie! > Wat wilt u eigenlijk? Een losse top met speakerkast (1, 2, 4 of meer luidsprekers) of een combo. > Moet het een buizenversterker zijn, of halfgeleiders zoals transistor, IC techniek, of een mix tussen die buizen en halfgeleiders. > On board effecten en dergelijke fraaie commerciële kreten, verhullen meestal de werkelijke (slechte) klank van een versterker en als er effecten aan boord zijn van de versterker welke effecten daarvan gebruikt u dan in de praktijk. Kortom: het voorkomen van een miskoop is niet zo simpel, maar met de hier genoemde aandacht punten en aangevulde "background" informatie, bent u wat beter gewapend. Ik spreek en speel met allerlei muzikanten / gitaristen. Heel veel zijn er al jaren op zoek naar het specifieke en voor de individu geldende “eigen” sound. Vandaar dat ik het steeds drukker heb gekregen om bestaande buizen versterkers, die voor 1985 zijn gebouwd (zogenaamde vintage amps) te modificeren, te re-tunen en om te bouwen, dus eigenlijk compleet te customizen zodat de desbetreffende eigenaar / gitarist van een dergelijke oude versterker eindelijk “zijn” karakteristieke sound heeft benaderd. Voor 1985 werden namelijk de meeste buizen versterkers nog met de hand opgebouwd. Men had wel enige automatische productie lijnen, maar de basis onderdelen waren kwalitatief goed en werden vaak handmatig in de versterkers gebouwd. Netjes, overzichtelijk, service vriendelijk en vooral een goede basis klank. Met buizenversterkers gebouwd na 1985 gaat dat al een heel stuk moeilijker. Dat komt o.a. door gebruik van mindere kwaliteitsonderdelen en de massa productie van o.a. gedrukte printplaten met vaak de buizen op de printen. (je gelooft je ogen soms niet, hoe knullig diverse merken hun versterkers van binnen hebben opgebouwd zonder enig respect voor de natuurlijke en mechanische eigenschappen). Eind buizen zoals bijvoorbeeld EL 34 of 6L6 worden gemiddeld warmer dan 100 graden Celsius. Monteert men 2 of 4 buizen op een print (een print bestaat veelal uit samengeperst karton met lijm / bindmiddel en mogelijk met kunststof meng producten), dan kunt u zich wel voorstellen hoe lekker warm dat allemaal gaat worden. Daarbij gebruikt men de laatste jaren meer en meer ook nog zogenaamde SMD micro onderdelen en technieken. Dergelijke mini onderdeeltjes kunnen echt niet 1000 volt verwerken en ook zijn ze niet bestand tegen hoge temperaturen die in een buizenversterker echt wel behoorlijk oplopen, tot het niveau van "eitje bakken". De kans dat het met dergelijke constructies natuurlijk een keer fout gaat is groot, met alle gevaren van dien. Ja men pruts wat af om u een “goede buizenversterker” te verkopen. Vanuit commercieel oogpunt wellicht begrijpelijk. Immers men moet tegen een zo laag mogelijke kostprijs produceren en dan gebruik je nu eenmaal niet de hoogste klasse van materialen en betrouwbaarheid. Tenslotte moeten ze aan u om de paar jaar toch weer een versterker kunnen slijten, dus is de gemiddelde levensduur van de huidige generatie gitaar buizenversterkers niet groot. En, waarde lezer ........ Jawel, ook bij de grote merken!! En ook bij de zogenaamde reïssue merken (Laney, Vox, Hiwatt, JCM typen, enz) die namaak modellen van “vroeger”. Tja........, en als u daar veel euro's voor wil betalen......, daar ga ik niet over. Mijn interesse ligt nu eenmaal op het technische terrein van de buizen versterker. Maar hoe zit dat dan met halfgeleider versterkers, dus de transistor versterker of de IC hybride versterker? Als u begint met elektrisch gitaar spelen, dan is het prima, goedkoper kan niet en om op de slaapkamer te oefenen, geen probleem. Tenslotte bent u beginner, dus als low budget start zijn dergelijke kleine versterkers best te doen. Bent u al een lekker eind op weg en speelt u al in een bandje of zo, dan liggen de zaken anders. Om “mee te kunnen” met de drums, bas enz. zult u niets hebben aan uw kleine slaapkamer versterkertje. Dus kijkt u vanzelfsprekend naar “meer vermogen” en dus naar grotere versterkers. Dergelijke halfgeleider gitaar versterkers, ongeacht merk, type, model enz. zijn geen versterkers die ik als gitarist wil gebruiken! Men verbergt alle tekortkomingen van het werkelijke basis geluid, door fraaie toeters en bellen zoals effecten, modeling (of moddeling) en dat soort kreten. En ook hier geldt: Het is uw beslissing en smaak, wat u wilt. Zo dat is er ook weer uit . Ook kan men denken om de gitaar buizenversterker zelf te bouwen. Nadeel is wel, dat u hier al een behoorlijke kennis van de buizentechniek in uw vingers moet hebben om er aan te kunnen beginnen. Helaas is het zo, dat de meeste muzikanten van buizentechniek weinig tot niets weten dus is de kans klein dat men zelf aan een dergelijk zelfbouw project begint en dat dan ook succesvol kan afronden. Het directe alternatief is dan om een oude gitaar buizenversterker op de kop te tikken bij rommelmarkten / radio beurzen, of gewoonweg bij 2e hands advertenties. En echt, als men goed om zich heen kijkt, dan zijn er nog oude vintage gitaar versterkers te vinden. U moet wat geduld hebben om er tegenaan te lopen, maar ze zijn er. Wat u natuurlijk niet weet is of ze defect zijn, maar toch is het leuk om eens te doen gewoon ogen en oren open houden, want ze staan vaak ergens op zolder , of in de kelder, in de schuur, achter de hooiberg bij de boer, in het magazijn van een bedrijf of winkel en met weet niet wat ze er mee moeten. Maar dat weet u wel.... dus.....? En met een beetje handelen want dat zit nu eenmaal in ons bloed, komt u thuis met een ECHTE versterker ...(?) .... Als laatste mogelijkheid, kunt u een vintage versterker laten bouwen, zodat de sound van de gitaar buizen versterker geheel op uw setting is afgesteld. Helaas zijn er slechts een paar personen die u daarbij kunnen en willen helpen, zonder commerciële bedoelingen. Dus ook hier is de spoeling dun. Zelf bouw ik op verzoek per jaar nooit meer dan maximaal 5 gitaar buizen versterkers op chassis dus zonder ombouwkast en zonder speaker kasten. Ik ben tenslotte GEEN timmerman, dus bouw ik geen kasten. Simpel zat toch, want ik ben afgestudeerd in vroeger jaren (rond 1960) in de buizen techniek en hoog frequentie technieken (radio golven en dergelijk). Maar ik ben ook hobby muzikant / gitarist die sedert eind 1956 (!) buizen versterkers maakt en gelukkig beschik ik over een groot aantal vintage onderdelen die van essentieel belang zijn voor goede buizenversterkers. Vanwege andere werkzaamheden, is mijn productie dus beperkt op jaarbasis. Daarom is er een wachtlijst van (ook beroemde) gitaristen, die bij mij een eigen 50 of 100 watt buizen versterker op chassis willen laten maken. Als zo'n chassis af is dan kan men zelf de kasten e.d. maken / laten maken. Het is verbazingwekkend hoeveel gitaristen handig zijn met hout enz. terwijl ze niets of bijna niets weten van de kwaliteit, geluid en de mogelijkheden van goede vintage gitaar buizenversterkers.
|